๕.๓ การพัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ

1021955427b01

วิธีคิดแบบอริยสัจ เป็นวิธีคิดแบบแก้ปัญหา แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะคือ

1. เป็นวิธีคิดตามเหตุและผล คือวิธีคิดที่สืบสาวจากผลไปหาเหตุแล้วแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ
2. เป็นวิธีคิดที่ตรงจุดตรงประเด็น คือวิธีคิดแก้ไขปัญหาได้ตรงจุดตรงประเด็น ไม่ไขว้เขวออกนอกประเด็น

หลักการสำคัญของวิธีคิดแบบอริยสัจ คือการเริ่มต้นจากปัญหาหรือความทุกข์ที่เกิดขึ้นโดยกำหนดรู้ว่าอะไรคือปัญหาที่แท้จริงโดยกำหนดปัญหาให้ชัดเจน (ทุกข์) จากนั้นสืบค้นหาสาเหตุหลายๆสาเหตุ(เหตุปัจจัย)ที่ก่อให้เกิดปัญหานั้นๆ(สมุทัย)ในขณะเดียวกันก็คิดกำหนดเป้าหมายในการแก้ไขปัญหาการแก้ไขปัญหาแต่ละสาเหตุเป็นไปได้หรือไม่ แล้วคิดวางแผนวิธีการปฏิบัติที่จะแก้ไขสาเหตุของปัญหาโดยสอดคล้องกับเป้าหมายที่กำหนดไว้ (นิโรธ) จนกระทั่งสามารถมีแนวทางที่ชัดเจนในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้ (มรรค)

วิธีคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัย

วิธีคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัยคือวิธีคิดพิจารณาถึงปัญหาหาหนทางแก้ไขปัญหาด้วยการค้นหาสาเหตุและปัจจัยต่างๆที่เกี่ยวข้องโดยคิดถึงความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันอย่างเป็นเหตุเป็นผล
คำว่า “เหตุ” คือ เหตุเดียว หรือเงื่อนไขใหญ่ คำว่า “ปัจจัย” คือ เงื่อนไขหลายอย่างรวมกัน ดังนั้นคำว่า “เหตุปัจจัย” คือเหตุหลาย เหตุหรือเงื่อนไขหลายอย่างมารวมกันก่อให้เกิดผล ยกตัวอย่างเช่น ต้นไม้ เป็นผลที่เกิดจากเหตุปัจจัยหลายสาเหตุ เช่น จากดิน น้ำ อากาศแสงแดด ปุ๋ย การดูแลรักษา เป็นต้น

วิธีคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัย แบ่งออกเป็น 2 แบบคือ

1. คิดแบบปัจจัยสัมพันธ์ หมายถึง การคิดถึงความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันหรือต่อเนื่องสัมพันธ์กันเป็นหลายหลาย ๆ เหตุปัจจัย ขาดปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งไม่ได้ เช่น ในกรณีของ “ต้นไม้” หากขาดน้ำก็ตาย เป็นต้น

2. คิดแบบสอบสวนสืบสวน หมายถึง การคิดแบบเป็นกระบวนการแบ่งเป็นการคิดตามลำดับขั้นตอนดังนี้คือ
2.1 การคิดพิจารณาเห็นปัญหาที่เกิดขึ้น หรือการคิดวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาที่เกิดขึ้น
2.2 การคิดหาเหตุของปัญหา หรือการนำเสนอเหตุแห่งปัญหา หรือการตั้งสมมติฐาน
2.3 การเก็บรวบรวมข้อมูล หรือการรวบรวมความคิด
2.4 การทดลอง/การปฏิบัติ หรือการทดสอบสมมติฐาน
2.5 การสรุปผล

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s